Ankara Üniversitesi

Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü

auff  au

> Tarihçe

English

 

 Ana Sayfa

 

 Tarihçe

 

 Kadro

 

 Araştırma

 

 Lisans

 

 Lisansüstü

 

 İletişim

 

 Rasathane

 

 Bağlantılar

 

 Kütüphane

 

 Akreditasyon

 

Gazi_Egitim_Enstitusu

Gazi Eğitim Enstitüsü binası

 

Text Box:  
Prof. Dr. Okyay Kabakçıoğlu
Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü'nün kökeni, Ankara Fen Fakültesi bünyesinde 1944 yılında kurulan "Astronomi Enstitüsü"ne dayanmaktadır. O tarihlerde henüz Ankara Üniversitesi kurulmamıştı. Matematik bölümü öğrencilerine astronomi alanında yandal eğitimi verme amacıyla açılan bu enstitü eğitim-öğretim faaliyetlerine Gazi Eğitim Enstitüsü ana binasında, Prof. Dr. Okyay Kabakçıoğlu yönetiminde başlamış ve 1950-51 öğretim yılında yapımı tamamlanan bugünkü Fen Fakültesi binalarına taşınmıştır. Prof. Dr. Okyay Kabakçıoğlu'nun ayrılması ile bir süre gerileyen ve kapanma durumuna kadar gelen Astronomi Enstitüsü, 1954 yılında UNESCO kanalıyla iş başvurusu yapan Hollandalı gökbilimci Prof. Dr. Egbert A. Kreiken'in başına getirilmesiyle tekrar yükselişe geçmiştir. Prof. Dr. Kreiken, 1964 yılındaki beklenmedik vefatına kadar, bu kurumun çağdaş bir eğitim ve araştırma merkezi haline getirilmesi için kendisini adamış, olası tüm imkanları zorlayarak zamanının modern gözlem araçlarıyla donatılmış bir astronomi rasathanesine dönüşmesini sağlamıştır. 1964 yılında çıkarılan bir yönetmelikle rasathane, kendi kadroları ve bütçesiyle "Astronomi Enstitüsü" adını koruyarak Ankara Üniversitesi’nin bağımsız bir araştırma enstitüsü haline gelirken, Fen Fakültesi’nde eğitim-öğretime devam eden parçası öncelikle "Astronomi Kürsüsü", 1974'de ise "Astronomi Bölümü" adını alarak idari yapısını değiştirmiştir. Kürsünün ve sonrasında bölümün elemanları aynı zamanda enstitünün de doğal elemanı durumundaydılar. 1976 yılında çıkarılan bir başka yönetmelikle o zamana kadar yandal olarak eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetlerini sürdüren bölüm, 4 yıllık örgün öğretim yapan bölümlerin arasına katılmıştır. 1982 tarihli YÖK yasası ile bölümün adı Astronomi ve Uzay Bilimleri olarak değiştirilirken bağımsız araştırma enstitüsü statüsündeki rasathanenin yönetmeliği ve adı iptal edilmiştir. Bu uygulama sonucu idari açıdan Text Box:  
Prof. Kreiken Fen Fakültesi’nde
öğrencileriyle birlikte (1959)
belirsiz bir sürece giren Rasathane uzunca bir süre inişli-çıkışlı bir grafik sergilemiştir. 1994 yılında Ankara Üniversitesi bünyesinde Rektörlüğe bağlı bir araştırma ve uygulama merkezi haline getirilen rasathane tekrar benliğine kavuşmuş ve bu idari yapısını günümüzde de korumaktadır. 2003 yılında başlatılan kapsamlı bir modernizasyon çalışmasıyla Rasathane günün teknolojisini takip eden modern gözlem araçlarıyla donatılmış, yönetmeliği yenilenerek daha etkin çalışabilecek bir eğitim-araştırma-uygulama laboratuvarı konumuna ulaştırılmıştır.

 

18_kreiken_auff

Prof. Kreiken, o tarihlerde Fen Fakültesi B Blok’ta yer alan Astronomi Enstitüsü önünde

 

Ankara Üniversitesi Rasathanesi bugünkü varlığını büyük ölçüde Prof. Dr. Egbert Adriaan Kreiken’e borçludur. 1954-1964 tarihleri arasında 10 yıl süren enstitü müdürlüğü görevi süresince, tüm olumsuz şartlara rağmen Ankara Üniversitesi Rasathanesi’nin hem fiziki hem de Text Box:  
Prof. Kreiken’in hayat
öyküsü kitabı
idari olarak planlanması ve yoktan var edilmesinde gösterdiği gayret takdire şayadır. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kendini bilimsel araştırma ve eğitimin iyileştirilmesine adamış bu müstesna bilim insanı ne yazık ki yeterince (ve hak ettiği ölçüde) tanıtılmamıştır. Yakın zamana kadar çeşitli ortamlarda kendisi hakkında verilen bilgiler ne yazık ki çok sınırlı kalmış ve genellikle kulaktan dolma (ve çoğunlukla yanlış) bilgilerle sunulmuştur. Öğrencilerinden Doç. Dr. C. Güner Omay’ın bu konuda sorumluluk hissederek hayat öyküsünü oluşturmak üzere 2011 yılı ortalarında başlattığı çalışmaları bu belirsizliği sona erdirmiştir. Kaynağından doğru bilgi ve belgeye dayalı olarak hazırladığı Prof. Dr. Kreiken’in hayat öyküsü Bilim ve Teknik Araştırma Vakfı (BİTAV) tarafından kitap olarak basılmıştır. Biyografi niteliğindeki bu kitap, kendisinin ve hizmetlerinin daha iyi tanınmasının yanı sıra çalıştığı kurumların tarihçelerine de ışık tutmaktadır.

 

- Kitabın Türkçe basımına ulaşmak için tıklayınız...

 

- Kitabın İngilizce basımına ulaşmak için tıklayınız...

 

 

28_aug_1962_panorama

Kuruluş yıllarında Ankara Üniversitesi Rasathanesi’nden bir panorama (1962)

 

29_kreiken_aug_1964

Ankara Üniversitesi Ahlatlıbel Rasathanesi kurucusu Prof. Dr. E. A. Kreiken

rasathanedeki masası başında (1964)

 

Ankara Üniversitesi, Fen Fakültesi, Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü, 06100, Tandoğan - ANKARA