Ankara Üniversitesi

Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü

auff  au

> Lisans > Ders İçerik

English

 

 Ana Sayfa

 

 Tarihçe

 

 Kadro

 

 Araştırma

 

 Lisans

 Ders İçerik

 

 Lisansüstü

 

 İletişim

 

 Rasathane

 

 Bağlantılar

 

 Kütüphane

 

 Akreditasyon

 

LİSANS PROGRAMI – DERS İÇERİKLERİ

 

Dersin Kodu ve Adı: AST101 Astronomi Tarihi (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 2 (2,0,0), AKTS: 3

İçerik: Bilim ve bilim tarihi. Bilimin doğuşu, bilimsel çalışma adımları, bilim felsefesi. Astronomi biliminin diğer temel disiplinlerle ilişkisi. Astronominin tarih öncesi, ilk çağ, islam dönemi, rönesans ve sonrası gelişimi. Gök cisimlerine ilişkin parametrelerin (parlaklık, konum, uzaklık, boyut vb) elde edilmesi yönündeki kuramsal ve gözlemsel çalışmalar. Modern çağda ulaşılan bulgular. Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde Türk astronomisi.

 

Dersin Kodu ve Adı: FİZ101 Fizik I (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 5 (4,2,0), AKTS: 7

İçerik: (Mekanik) Fizik ve ölçme, vektörler. Tek-boyutta hareket, ani hız, ivme, tek-boyutta sabit ivmeli hareket, serbest düşen cisimler. İki-boyutta hareket, hareket kanunları, dairesel hareket ve Newton kanunlarının diğer uygulamaları. İvmeli sistemlerde hareket, dirençli ortamlarda hareket, iş ve enerji, güç, potansiyel enerji ve korunumu, çizgisel momentum ve çarpışmalar. Katı cisimlerin sabit bir eksen etrafında dönmesi, eylemsizlik momentumu hesabı, yuvarlanma hareketi, açısal momentum ve tork. Statik denge ve esneklik. Salınım hareketi. Evrensel çekim kanunu. Akışkanlar mekaniği.

 

Dersin Kodu ve Adı: FİZ151 Fizik Laboratuvarı I (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 1 (0,2,0), AKTS: 3

İçerik: Milimetre cetvel ile uzunluk ölçümü, hata hesabı ve anlamlı sayılar. Verniyeli kompas ile uzunluk ölçümleri ve hacim hesabı, bir ölçmenin doğruluğu ve hassasiyeti. Eğik düzlem üzerinde hareket, yol-zaman ve ivme-zaman bağıntılarının elde edilmesi ve boyut analizi. Sarkaçların incelenmesi, basit sarkaç, sarkaç yasasının elde edilmesi. Bir deneyin analizi, karmaşık bir deneye ait verilerin analizi ve boyut analizi. Konum-zaman, hız-zaman ve ivme-zaman grafiklerinin çizilmesi. Merkezcil kuvvet.

 

Dersin Kodu ve Adı: MAT101 Matematik I (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 5 (4,2,0), AKTS: 8

İçerik: Konikler, sayılar, mutlak değer, tam değer, Eşitsizlikler, Fonksiyon kavramı, Bazı özel fonksiyonlar, Bazı pratik çizimler, Trigonometrik fonksiyonlar, Ters trigonometrik fonksiyonlar, Üstel ve logaritmik fonksiyonlar, Hiperbolik fonksiyonlar ve tersleri, Limit, tek taraflı limitler,  Bazı trigonometrik limitler, Süreklilik, Kapalı aralıkta sürekli fonksiyonların özellikleri, Ara değer teoremi, Bolzano Teoremi, yerel maksimum, minimum, Türev kavramı, Türev almada genel kurallar, Ters fonksiyonun türevi, Trigonometrik, ters trigonometrik fonksiyonların türevi, Logaritma fonksiyonunun türevi, Üstel fonksiyonunun türevi, Logaritmik türev alma, Hiperbolik, ters hiperbolik fonksiyonların türevi, Parametrik fonksiyonların türevi, Kapalı fonksiyonların türevi, Yüksek basamaktan türev, Türevin geometrik anlamı, Maksimum, minimum (Artan, azalan fonksiyon, yerel ekstremumlar için 1,  Türev testi, Fermat teoremi, 2. Türev testi), Maksimum minimum problemleri, Türev ile ilgili teoremler (Rolle, ortalama değer, genelleştirilmiş ortalama değer teoremleri). Konveks fonksiyonlar (konkavlık, büküm), Belirsiz şekiller (L’Hospital kuralı),  Asimptotlar, Eğri çizimleri,  Parametrik gösterimler, Diferensiyel kavramı, Belirsiz integral (antitürev kavramı),  İntegral alma yöntemleri (değişken değiştirme, kısmi integrasyon,), İndirgeme bağıntıları, Basit kesirlere ayırma, Trigonometrik integraller, İrrasyonel fonksiyonların integrasyonu.

 

Dersin Kodu ve Adı: MAT113 Lineer Cebir I (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Matrisler ve matris uzayları. Matrisler ve matris işlemleri, lineer dönüşümler, elemanter işlemler, matrislerin paralel sıra vektörlerinin elemanter işlemleri, bir matrisin rankı ve inversi. Permütasyon kavramı. Determinant fonksiyonu, bir matrisin determinant rankı, bir lineer dönüşümün determinantı. Cramer metodu. Simetrik, anti-simetrik ve ortogonal matrisler.  Lineer denklem sistemleri. Bir matrisin karakteristik polinomu. Diyagonalleştirme. İki boyutlu Öklid düzleminde hareketler.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST102 Uzay Araştırmaları (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 2 (2,0,0), AKTS: 3

İçerik: Uzayın tanımı ve uzay bilimlerine giriş. Uzay uçuşlarının tarihi, gelişimi, roket türleri, yakıtlar ve roketlerin fiziksel özelikleri. Uydu yörüngelerinin türleri. Kullanım amaçlarına göre uzay araçları. Ay’a ve gezegenlere insansız ve insanlı uçuşlar. Uzay araştırmalarının sosyolojik etkisi, uzay yerleşim alanları, uzay hukuku. Uzay araştırma merkezleri (NASA; National Aeronautics and Space Administration, ESA; European Space Agency, vb). Uzayda bulunan araştırma istasyonları, gelecek için planlanan uzay çalışmaları. Yer’in uzaydan algılanması. Evrende yaşam olasılıkları.

 

Dersin Kodu ve Adı: FİZ102 Fizik II (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 5 (4,2,0), AKTS: 7

İçerik: Elektrik alanlar, elektrik yüklerinin özellikleri, yalıtkanlar ve iletkenler. Coulomb kanunu, Gauss Kanunu. Elektrik potansiyel ve potansiyel farkı, kondansatörler ve dielektrikler, kondansatörlerin bağlanması, dielektrikli kondansatörler. Akım ve direnç, süperiletkenler, doğru akım devreleri, seri ve paralel bağlı dirençler. Kirchoff kuralları, RC devreleri. Manyetik alanlar, yüklü bir parçacığın manyetik alan içerisindeki hareketi, manyetik alan kaynakları, Biot-Savart kanunu, Ampère Kanunu, Faraday kanunu. Elektromotor kuvvet, Lenz Kanunu, indüktans, alternatif akım devreleri. Elektromanyetik dalgalar.

 

Dersin Kodu ve Adı: FİZ152 Fizik Laboratuvarı II (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 1 (0,2,0), AKTS: 3

İçerik: Gerilim ve akım ölçümleri, Ohm yasası. Tungsten fitilli bir ampulün direnci, yarı iletken diyod ve ohm yasası ile karşılaştırma. Çembersel elektrodlar. Görüntü yükler. Alan çizgileri ve karşıtlık. Elektronların hızlanması ve sapması. Demet gerilimlerinin değiştirilmesi ve L/D'nin hesabı. Osiloskobun işlenmesi, doğrultum (rectification). Gerilim ölçümleri, sıklık tepkisi ve iç dalga direnci. Doğrultulmuş ortalama gerilim ve sıklık tepkisi (VTVM de). Eşit sıklıklar, tam katlı sıklıklar, tam katlı olmayan sıklıklar.

 

Dersin Kodu ve Adı: MAT102 Matematik II (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 5 (4,2,0), AKTS: 8

İçerik: Belirli İntegral (tanımı, İntegral hesabın temel teoremi, İntegrallerin türevi, Ortalama değer teoremi, İntegrallerin uygulamaları (Alan hesabı), Parametrik denklemleri verilen eğrilerin sınırladığı bölgelerin alanı, Kesit yöntemi ile hacim hesabı, Disk yöntemi ile hacim hesabı, Kabuk yöntemi ile hacim hesabı, Genelleştirilmiş integraller (1. ve 2. çeşit genelleştirilmiş integraller), Birinci çeşit genelleştirilmiş integraller için yakınsaklık testleri, İkinci çeşit genelleştirilmiş integraller için yakınsaklık testleri, Kutupsal koordinatlarda alan hesabı, Kutupsal koordinatlarda yay uzunluğu hesabı, Diziler, Kutupsal koordinatlar, Kutupsal koordinatlarda eğri çizimi, Dizilerin yakınsaklığı, Seriler, Pozitif terimli seriler için yakınsaklık testleri ( karşılaştırma, integral, limit, oran, kök testleri), Alterne seriler, Kuvvet serileri, Taylor serileri, Çok değişkenli fonksiyonlar, Limit ve süreklilik, Kısmi türevler, Zincir kuralı, Bölge dönüşümleri, İki katlı integraller, İki katlı integrallerin uygulamaları (Alan , ağırlık merkezi, kütle hesabı)., Üç katlı integraller, Üç katlı integrallerin bölge dönüşümleri (Küresel koordinatlar, Silindirik koordinatlar), Üç katlı integrallerin uygulamaları, Reel değerli fonksiyonların eğrisel integrali.

 

Dersin Kodu ve Adı: MAT114 Lineer Cebir II (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Vektör uzayı kavramı. Düzlemde vektörler. Uzayda vektörler. Alt vektör uzayı. Bir vektör cümlesinin lineer bağımlılığı ve bağımsızlığı. Vektör uzayının bazlarına ait özelikler. Alt uzayların boyutları.  Direkt toplam, toplam uzayı ve arakesit uzayı. İç çarpım, iç çarpımlı uzay, ortonormal vektör sistemleri, Gram-Schmidt yöntemi, iç çarpımlı uzayların alt uzayları, ortogonal tümleyen. Lineer dönüşümler  ve matrisler, bir lineer dönüşümün çekirdeği ve rankı. Dual uzay, dual baz, bir uzayın dualinin duali, dual uzayın özelikleri. Üç boyutlu uzayda vektörel çarpma, vektörel çarpmanın özelikleri, karma çarpma ve uygulamaları. Üç boyutlu Öklid uzayında hareketler.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST200 Genel Astronomi (sadece bölüm dışı öğrencilere seçmeli) 

Kredisi : Ulusal: 2 (2,0,0), AKTS: 4                  

İçerik: DİKKAT: Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü öğrencilerinin dışındaki öğrenciler için tasarlanmış seçmeli bir derstir. Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü öğrencileri alamaz. Astronominin dalları, kısa tarihce, Güneş sistemi, gezegen yörüngeleri, Kepler ve Newton yasaları, yıldızların özelikleri, yıldız evrimi, kümeler, Samanyolu gökadası, gökadalar, evrende yaşam olasılıkları, uzay çalışmaları.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST201 Astronomi I (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Tanımlar, günlük hareket, Güneş, Ay ve gezegenlerin görünen hareketleri. Kepler yasaları, gezegenlerin görünen hareketlerinin açıklanması. Küresel koordinat sistemleri, ufuk, saat, ekvator, ekliptik ve gökada koordinat sistemi. Koordinat sistemlerine etki eden olaylar, atmosferik kırılma, paralaks (ıraksınım), aberasyon (ışığın sapıncı), presesyon ve nütasyon. Zaman, gün, ay, yıl tanımları ve takvimler. Yer’in şekli, boyutları, kütlesi, iç yapısı, manyetik alanı, atmosferi, yaşı ve hareketleri. Yer’in dolanma hareketini gösteren gözlemsel kanıtlar. Ay’ın şekli, boyutları, kütlesi, yapısı, paralaksı, hareketleri ve gel-git olayı. Güneş’in şekli, boyutları, paralaksı, hareketleri, yapısı ve Güneş atmosferindeki olaylar. Güneş ve Ay tutulmaları, ekliptikel limitler, tutulmaların tekrarı (Saros dönemi) ve sayısı. Gezegenlerin genel özelikleri, yörüngeleri, uzaklıkları, dönemleri, kütleleri ve yarıçapları.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST203 Gözlem Araçları (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 4                  

İçerik: Elektromanyetik ışınım, yansıma ve kırılma yasaları. Küresel yüzeyler. İnce mercekler, mercek formülleri, küresel aynalar, görüntü oluşturulması ve ayna formülleri. Mercek ve aynalarda görüntü hataları, küresel sapınç, astigmatizm, alan eğriliği vb. Teleskoplar, türleri, bir teleskobun ayırma gücü, açıklığı ve etkin geçirgenliği, limit parlaklık, teleskop montaj türleri. Büyüteçler ve teleskobun büyütmesi. Tayfçekerler, türleri, açısal ve çizgisel dispersiyon. Dedektörler, tayfsal duyarlılık, kuantum etkinliği, göz, fotoğraf plağı, fotokatlandırıcı ve CCD (Charge-Coupled Device)’ler. Fotoelektrik ışık ölçümü.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST205 Bilgisayar Programlama (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 6

İçerik: Bilgisayarın kısa tarihi, yapısı ve özelikleri. Donanım ve yazılımlar ve bunların türleri. Problem çözme mantığı ve algoritma kavramı. Değişken nedir, nasıl kullanılır, programlamada neden gereksinme duyarız? Atama kavramı ve sayaç tekniği. Karar verme ve kontrol deyimleri. Akış şeması ve adımların şekille gösterilmesi. Tekrarlanan yapılar, döngü kavramı ve çeşitleri. Dizi değişkenler ve kullanımları. Matematiksel ve alfasayısal fonksiyonlar. Yazılan bir programın okunabilirliği, not düşmenin önemi. Modüler programlama tekniği. Prosedür ve fonksiyon kavramı, yapılışı ve kullanımı. Veri dosyaları, oluşturulması ve kullanımı. Nesne yönelimli programlama kavramı, nesnelerin özelikleri ve kullanım yerleri. Nesnelerin ve değişkenlerin faaliyet alanları ve yaşam süreleri. HTML (HyperText Markup Language) kavramı ve kişisel web sayfası oluşturma. İnternet ortamı, sunucuya ftp (File Transfer Protocol) ve telnet ile bağlanma. Bu bağlantılar sırasında kullanılacak temel unix komutları.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST207 Güneş Sistemi (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (3,0,0), AKTS: 4

İçerik: Evrende uzaklığın algılanması. Güneş sisteminin oluşum teorileri. İlk oluşum sırasında gezegen yüzeylerinin geçirdiği bombardıman süreci. Sistemimizde bulunan dokuz büyük gezegen ve doğal uydumuz Ay’ın iç yapıları, yüzey özelikleri, atmosferleri. Bu cisimlerde görülen manyetik alan ve onun meydana getirdiği manyetosferin özelikleri. Yer benzeri gezegenlerde görülen sera etkisi. Dev gezegenlerin uyduları ve özelikleri. Buzul uydular ve özelikleri. Küçük gezegenler, kuyruklu yıldızlar, meteorlar, akan yıldızlar, gezegenler arası ortam, Oort bulutu ve Kuiper kuşağı. Gezegene sahip olan diğer yıldızlar.

 

Dersin Kodu ve Adı: KİM201 Temel Kimya I (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 4

İçerik: Giriş: Kimyanın doğuşu, diğer doğa bilimleri arasındaki yeri, dalları, ölçme, hesaplama ve birim sistemleri, madde ve enerji, Lavoisier yasası, Dalton atom kuramı, sabit oranlar yasası, katlı oranlar yasası. Kimyasal Hesaplamalar: Mol, kimyasal formüllerin bulunması, yükseltgenme, indirgenme ve yükseltgenme sayıları, tepkime denklemlerinin denkleştirilmesi, kimyasal reaksiyonlara dayanan hesaplamalar. Atomun Yapısı: Madde ve enerji, atomun yapısı ve atom kuramındaki gelişmeler, maddenin elektriksel yapısı, elektron, proton, atom çekirdeği, nötron. Periyodik Çizelge: Periyotlu yasa ve atomda enerji düzeyleri, elementlerin elektron dizilişleri. Çekirdeğin Yapısı: Atom çekirdeği, radyoaktif parçalanma, çekirdek fisyonu ve füzyonu, izotoplar. Kimyasal Bağlar: Kimyasal bağ türleri, bağ özellikleri, kimyasal bağlanma kuramları, Lewis formülleri, hibritleşme, rezonans, formal yük, dipol moment. Gazlar: Gazların fiziksel özellikleri, mol, hacim, sıcaklık, basınç niteliklerinin birbiri üzerine etkileri, ideal gaz yasası, kinetik gaz kuramı.

 

Dersin Kodu ve Adı: MAT223 Diferensiyel Denklemler (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 5 (4,2,0), AKTS: 6

İçerik: Temel kavramlar, Denklemlerin sınıflandırılması, Basamak ve derece, Çözüm, genel çözüm, özel çözüm, singüler çözüm, Denklemlerin oluşumu, Başlangıç ve sınır değer problemleri, Birinci basamaktan türeve göre çözülebilen denklemler, Değişkenlerine ayrılabilen denklemler, Homogen denklemler, Homogen denkleme indirgenebilen denklemler, Tam diferensiyel denklemler ve integral çarpanı, Lineer denklemler, Bernoulli denklemi, Riccati denklemi, Birinci basamaktan diferensiyel denklem uygulamaları, Dik ve eğik  yörüngeler, Birinci basamaktan türeve göre çözülemeyen denklemler, Clairaut ve Lagrange denklemi,  Lineer diferensiyel denklemler teorisi, İkinci basamaktan sabit katsayılı homogen denklemler, n yinci basamaktan sabit katsayılı lineer homogen diferensiyel denklemler, Homogen olmayan denklemler ve özel çözümler, Euler denklemi, İkinci basamaktan lineer değişken katsayılı denklemler, İkinci basamaktan lineer olmayan denklemler, Laplace dönüşümü, Ters Laplace dönüşümü, Denklem ve sistemlerin Laplace dönüşümü ile çözümleri, Adi nokta komşuluğunda serisel çözümler, Düzgün aykırı nokta komşuluğunda serisel çözümler.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST202 Astronomi II (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Tayf bilim, tayfçeker, tayfsal analizin temelleri, kara cisim ışınım yasaları, çizgi serileri, hidrojen tayfı, Bohr atom modeli. Yıldızlar, yıldızların uzaklıkları, parlaklıkları, tayfları. Tayfsal sınıflama, Boltzmann ve Saha yasaları, yıldızların sıcaklıkları, Hertzsprung-Russell (HR) diyagramı, yıldızların hareketleri, öz hareket, Doppler kayması ve dikine hız. Yıldız kümeleri, açık ve küresel yıldız kümeleri, oymak (assossasyon)lar, yıldız öbekleri (popülasyon). Değişen yıldızlar, pulsasyon yapan yıldızlar, dönem-parlaklık bağıntısı, patlayan değişen yıldızlar. Yıldızların evrimi, enerji kaynağı, yıldız hayatının ilk evresi, anakola geldikten sonra evrim, yıldız kümelerinin yaşları, evrimin son safhaları. Samanyolu gökadası (galaksisi)nın geometrik yapısı, hareketleri ve diferensiyel dönmesi. Bulutsular, yıldızlararası soğurma, gökadanın radyo ışınımı.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST204 Küresel Astronomi (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Küresel trigonometri, küresel üçgen, küresel üçgene ilişkin temel formüller. Küresel koordinat sistemleri (coğrafya, ufuk, saat, ekvator, ekliptik, gökada) ve dönüşümleri. Koordinatların değişimi. Doğma ve batma hesapları. Kepler denklemi ve mevsimler. Güneş’in ekvator koordinatları. Güneş zamanları. Zaman denklemi, yıllık değişimi ve zaman hesapları. Julien periyodu. Gözlemlerin indirgeme hesapları, Yer atmosferinde kırılma, paralaks (ıraksınım), aberasyon (ışık sapıncı), presesyon ve nütasyon indirgemeleri. Gezegenlerin etkisi. Ekliptik ve ekvator koordinatlarda paralaks indirgemesi. Öz hareketler.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST206 İstatistik Astronomi (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 6

İçerik: Ölçüm/gözlem hataları, hataların tanınması ve en aza indirilmesi. Verilerin gruplandırılması, frekans sınıflarının oluşturulması, frekans dağılımlarına ilişkin grafikler ve tanımlar (momentler, ortalama, ortanca, orta değer, çarpıklık). Aritmetik ortalamadan ve gerçek değerden olan farklar. Hataların yayılması. Gauss dağılımı, Poisson dağılımı. Bağımlı gözlemler, en küçük kareler yöntemi, ağırlıklı ölçümler. Yıldızların paralaks ve öz hareketlerinin istatistiksel yöntemle saptanması. Güneş’in uzay hızının istatistiksel olarak bulunması. Yıldızların Samanyolu gökadasındaki dağılımı (parlaklıklarına ve tayf sınıfına göre) ve sayı yoğunluğu. Gökada’nın dönmesi.

 

Dersin Kodu ve Adı: FİZ258 Optik Laboratuvarı (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 2 (0,0,4), AKTS: 4

İçerik: Işın optiğine giriş. Yansıma yasası. Düz aynada görüntü oluşumu. Kırılma yasası. Tersinirlik, dağınım ve toplam iç yansıma. Yakınsak mercek, ışık ve renk. Çift yarıkta girişim. Kutuplanma. Silindirik aynalarda görüntü oluşumu. Küresel aynalarda görüntü oluşumu. Silindirik merceklerde görüntü oluşumu. Küresel mercekler, renk sapması ve küresel sapma. Kırınım, kirinim agı, tek yarıkta kırınım. Projektör ve büyüteç. Teleskop ve birleşik mikroskop. Mikro dalga ile yansıma, kutuplanma, radar.

 

Dersin Kodu ve Adı: KİM202 Temel Kimya II (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 4

İçerik: Sıvılar ve Hal Değişmeleri: Sıvı hal, buharlaşma, denge buhar basıncı, kaynama noktası, buharlaşma entalpisi, ısınma ve soğuma eğrileri, faz diyagramları, donma noktası. Katılar: Birim hücre, birim hücre türüne, atomların boşluklara doluş seçimine ve örgü noktalarındaki yapı birimlerine göre kristal sistemleri, birim hücredeki tanecik sayısı, Avagadro sayısının bulunması,  X-ışını kristallografisi, katılarda istiflenme. Karışımlar-Çözeltiler: Çözeltilerin doğası, çözünme olgusu, derişim (molarite, molalite, normalite mol kesri, kütle kesri), çözeltilerin kolligatif özellikleri (buhar basıncı düşmesi, donma noktası alçalması, kaynama noktası yükselmesi, osmotik basınç), kolloitler. Kimyasal Kinetik: Moleküllerin çarpışmaları ve tepkime hızları, sıcaklık ve tepkime hızı, tepkime derecesi, katalizör, kimyasal tepkimelerin kinetiği (birinci, kinci, üçüncü dereceden tepkimeler). Kimyasal Denge: Tersinir tepkimeler, heterojen denge, denge sabitleri, Le Chatelier kuralı, dengeye etki eden faktörler. Asitler ve Bazlar: Asit-baz tanımları (Arrhenius, Bronsted-Lowry ve Lewis tanımları), asitler ve bazlarda kuvvet, nötralleşme. Sulu Çözeltilerde Denge: Dissosiyasyon ve assosiyasyon dengeleri, suyun ayrışma dengesi, pH, kuvvetli ve zayıf asit ve baz çözeltileri, tampon çözeltiler, hidroliz, çözünme-çökeltme dengeleri (çözünürlük, çökme şartı, ortak iyonun çözünürlüğe etkisi). Kimyasal Termodinamik: Sistem ve değişkenleri, termodinamiğin sıfırıncı, birinci, ikinci ve üçüncü yasaları, tepkime iç enerjisi, entalpisi, entropi, serbest enerji, Hess yasası. Elektrokimya: Metalik ve elektrolitik iletkenlik, elektroliz, Faraday yasaları, piller.

 

Dersin Kodu ve Adı: MAT224 Kısmi Türevli Denklemler (zorunlu)

Kredisi : Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Temel kavramlar, Denklemlerin sınıflandırılması, Kısmi türevli denklemlerin oluşumu, Birinci basamaktan lineer kısmi türevli denklemler, Birinci basamaktan yarı lineer kısmi türevli denklemler, Lagrange metodu, Birinci basamaktan lineer ve yarı lineer kısmi türevli denklemler için Cauchy problemi, n-Bağımsız değişkenli birinci basamaktan yarı lineer kısmi türevli denklemler, Birinci basamaktan lineer olmayan kısmi türevli denklemler, Bağdaşabilir sistemler, Charpit metodu, Birinci basamaktan özel tip denklemler, Özel tiplere dönüştürülebilen denklemler, Genel birinci basamaktan kısmi türevli denklemler için Cauchy problemi, Yüksek basamaktan lineer kısmi türevli denklemler, İndirgenebilen denklemler, Üstel tipten çözümler, Polinom çözümler, Özel çözümler, Değişken katsayılı lineer kısmi türevli denklemler, Euler tipi kısmi türevli denklemler, Kısmi türevli denklemlerin sınıflandırılması ve kanonik formlar, Dalga denklemi, Laplace denklemi, D'Alambert çözümünün tekliği, Isı denklemi, Değişkenlere ayırma yöntemi.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST301 Astronomide Veri Analizi I (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 6

İçerik: Yaygın sayfa paket programına giriş. Yaygın sayfada hesap yapma, grafik çizme, düzenleme ve baskı alma. Özel fonksiyonlar ve kullanımı. Yeni fonksiyon oluşturma, veri ayıklama, sıralama, rapor hazırlama. Makro programlamaya giriş, programlama mantığı ve yapısı, makro komutları. Makro fonksiyonları. Yaygın sayfada astronomi problemlerine yönelik uygulamalar.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST303 Gök Mekaniği (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 6

İçerik: Klasik mekanik. Kepler ve Newton yasaları. Merkezcil yörünge. İki cisim problemi, eliptik, parabolik, hiperbolik yörüngeler. Hareket denklemleri, Kepler denkleminin çözüm yöntemleri, yörünge elemanlarının tayini. Lambert teoremi. Yapay uydu yörüngeleri. Üç cisim problemi, genel ve kısıtlı üç cisim problemi. Pertürbasyon (tedirginlik) problemi. Sıfır hız eğrileri, çift katlı noktalar.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST305 Astrofizik I (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (3,0,0), AKTS: 7

İçerik: Işık ve ışınım, uzay açı, ışınım salma gücü ve ışınım yeğinliği, ışınım akısı, aydınlatma gücü, ışınım yoğunluğu, ışınım basıncı, salma ve soğurma katsayıları, optik derinlik, kuantum modeline göre atomun yapısı, ideal gaz yasası, gazların adiyabatik davranışları, hız dağılım fonksiyonu, Boltzmann denklemi, Saha iyonlaşma denklemi. Planck, Wien, Kirchhoff ve Stefan-Boltzmann yasaları. Tayf çizgileri, tayf çizgilerinin oluşumu, yıldız tayflarının sınıflandırılması.

 

Dersin Kodu ve Adı: FİZ305 Kuantum Fiziği (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 5 (4,2,0), AKTS: 8

İçerik: Kuantum fiziğinin kapsamı ve klasik fiziğin sınırları. Siyah cisim ışıması, fotoelektrik olay, foton kavramı. Belirsizlik ilkesi, dalga paketleri ve Fourier dönüşümleri. Kuantum mekaniğinin temel postulaları. Serbest parçacık Schrödinger denklemi ve potansiyel engelleri. Harmonik salınıcı. Atom modelleri ve kuantumlu enerji düzeyleri. Spin.

 

Dersin Kodu ve Adı: FİZ355 Kuantum Fiziği Laboratuvarı (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 2 (0,4,0), AKTS: 3

İçerik: Fotoelektrik olay. Elektronlarla iyonlaşma. Atom tayfları. e/m oranının tayini. Elektronlarla kırınım. Millikan yağ damlası deneyi. Frank-Hertz deneyi. Michelson-Morley girişim ölçeri.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST302 Astronomide Veri Analizi II (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Veri Tabanı nedir, nerelerde kullanılır ve avantajları nelerdir? Veri Tabanı Yönetim Sistemi (VTYS) paket programları hakkında kısa bilgi. Tablolar, bilgi alanları ve özelikleri. Bilginin sıralanması, değiştirilmesi, silinmesi ve sorgulanması kavramları. Veri tabanı ile programlama. Progress VTYS’nin programlama dili olan 4GL (Fourth Generation Languages)’in özelikleri. VTYS’nde nesnelerin özelikleri ve kullanıcı Arayüzünün (user interface) hazırlanması. Yapılandırılmış Sorgulama Dili’nin (Structured Query Language, SQL) özelikleri ve kullanılması. 4GL ile SQL’in farkları ve benzerlikleri. HTML (HyperText Markup Language) uygulamalarında formların hazırlanması. Web’de sorgulama. PHP (Personel Home Page) dili ve özelikleri. HTML ve PHP yardımıyla veri tabanının web sayfalarına taşınması.

 

Dersin Kodu ve Adı:  AST304 Çift Yıldızlar (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 4                   

İçerik: Çift yıldız sistemlerinin gözlemsel sınıflaması, optik ve gerçek (görsel, tayfsal ve örten) çiftler. Yıldız sistemlerinin oluşum kuramları. Çift ve çoklu sistemlerin istatistiği. Evreni anlamada çift yıldızların önemi. Yıldızların evrimi sırasında bileşen yarıçaplarının değişimi, kritik yarıçaplar ve kritik dönemler. Roche şişimine göre sınıflama, ayrık, yarı ayrık ve değen çift yıldızlar, eşdeğer yarıçaplar. Bileşenlerin kütle aktarımı ve kütle kaybı. Tayfsal çiftlerde tek ve çift çizgili dikine hız eğrileri. Örten çiftlerde ışık eğrileri, tutulma türleri, yakınlık, basıklık ve geometrik etkiler. Dikine hız ve ışık eğrileri yardımıyla yörünge elemanlarının ve bileşenlere ait fiziksel parametrelerin elde edilmesi. Çift sistemin üyelerinin kütle, yarıçap ve ışınım güçleri için salt (mutlak) değerlerinin saptanması. Anakol yıldızları için kuramsal ve gözlemsel kütle-parlaklık ve kütle-yarıçap bağıntıları. Çoklu sistemler. X-ışın çiftleri. Yakın çiftlerde yoğun cisimlerin oluşumu. Çift atarca (pulsar)lar.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST306 Değişen Yıldızlar (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (3,0,0), AKTS: 4

İçerik: Değişen yıldızların gözlemsel özelikleri ve sınıflandırılmaları. Değişen yıldızların astrofizikteki önemi. Zonklayan (pulsasyon yapan) değişen yıldızlar, klasik zonklayan yıldızlar, yavaş değişimli zonklayanlar, çapsal olmayan zonklamalar. Patlayan değişenler, coşkun (kataklizmik) değişenler, novalar, U Geminorum yıldızları, AM Herculis yıldızları, simbiyotik yıldızlar, süpernovalar, T Tauri yıldızları, püskürtü yapan (flare) yıldızlar, S Doradus türü değişen üst devler, R Coronae Borealis yıldızları, BY Draconis yıldızları ve benzer cisimler. Kümelerdeki değişenler. Diğer gökada sistemlerindeki değişen yıldızlar.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST308 Astrofizik II (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (3,0,0), AKTS: 7

İçerik: Işınım geçiş denklemi, Einstein katsayıları cinsinden geçiş denklemi, yerel termodinamik denge için geçiş denkleminin genel çözümü, Eddington yaklaştırması. Yıldızların sürekli tayfı, yıldız maddesinin donukluğu, sürekli soğurma süreçleri, bağlı-serbest ve serbest serbest geçişler, elektron ve Rayleigh saçılması, ortalama sürekli soğurma katsayısı. Kenar kararması. Çizgi oluşum kuramı, tayf çizgilerinin yapısı, büyüme eğrisi yöntemi ile kimyasal analiz. Yıldız atmosferlerinin modellenmesi, hidrostatik denge, sıcaklık dağılımı. Modellerin özelikleri, kimyasal bileşimin etkisi, sıcaklığa ve basınca bağlı değişimler.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST310 Güneş Fiziği (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (3,0,0), AKTS: 3

İçerik: Güneş’in boyutları ve temel sabitler, Güneş’in yarıçapı, yüzey çekim ivmesi, Güneş’ten kaçma hızı, Güneş sabiti ve ölçümü, Güneş’in yüzey sıcaklığı ve dönmesi. Güneş’te enerjinin merkezden yüzeye çıkışı. Güneş tayfının elde edilmesi, Güneş’in parlaklığı ve kenar kararması. Bir yıldız olarak Güneş, Güneş’in atmosferi, iç yapısı, iç yapı denklemleri, termonükleer işlemler aracılığıyla enerji üretimi, Güneş nötrinoları. Güneş etkinliği, fotosferik olaylar, Güneş lekeleri, lekelerin sınıflandırılması, evrimi ve manyetik özelikleri, Maunder minimumu, Babcock modeli, kelebek diyagramı, Güneş leke çevrimi. Kromosfer, kromosferik olaylar, korona ve yapısı, koronal x-ışın salması, Güneş’in radyo gözlemleri, Güneş etkinliğinin Dünya’ya etkileri. Güneş’in evrimi.

 

Dersin Kodu ve Adı: FİZ312 Elektromanyetik Dalgalar (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 6

İçerik: Boşlukta ve dielektrik ortamda Maxwell denklemleri, dalga denklemi ve düzlem dalga çözümleri. Elektromanyetik dalganın enerji ve momentumu. Kutuplanma. Dielektrik arayüzlerde sınır koşulları, yansıma ve kırılma, Snell yasası. İletkenler ve plazma ortamında elektromanyetik dalgalar ve dağınım bağıntıları. Dalga kılavuzları. Değişik frekanslı dalgaların çizgisel toplanması ve dalga paketi.

 

Dersin Kodu ve Adı: FİZ378 Dalgalar ve Optik (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 5 (4,2,0), AKTS: 7

İçerik: Basit sistemlerin serbest salınımları. Çok özgürlük dereceli sistemlerin serbest salınımları. Zorla salınımlar. İlerleyen dalgalar. Yansıma. Modülasyonlar, atmalar ve dalga paketleri. İki ve üç boyutlu dalgalar. Kutuplanma..

 

Dersin Kodu ve Adı: AST401 Gökadalar (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (3,0,0), AKTS: 5

İçerik: Gökadaların temel yapı taşı “yıldızlar”, yıldız ışığı, yıldız tayfları, yıldızların evrimi, çift yıldızlar, yıldızların fotometrisi. Samanyolu Gökadamız, yapısı, kinematiği ve koordinat sistemi. Diğer Gökadalar, gökada türleri ve gözlemsel özellikleri. Yaygın madde (gaz, toz, ışınım) ve karanlık madde. Gökada grupları, kümeleri ve süper kümeler. Hubble Yasası ve uzaklık ölçeği. Evrendeki maddenin büyük ölçekli dağılımı.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST403 Yıldızların Yapısı ve Evrimi (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (3,0,0), AKTS: 5

İçerik: Yıldız yapı denklemleri, yıldızların içinin fiziği ve enerji kaynakları, donukluk, yıldız modelleri, yıldızlararası madde ve yıldız oluşumu. Anakol yıldızlarının yapısı, anakol öncesi evrim, anakola geliş, anakoldan ayrılma, anakol sonrası evrim ve küme özelikleri. Ölü yıldızlar, beyaz cüce, nötron yıldızı ve kara delik.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST405 Işık Ölçüm (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (3,0,0), AKTS: 4

İçerik: Yaygın olarak kullanılan ışık ölçümü sistemleri. Genel olarak sistemlerin özelikleri, gözlemlere bant genişliğinin ve yıldızlararası soğurmanın etkileri. Çok renk ve geniş bant ışık ölçümü, orta ve dar bant ışık ölçümü. UBV (Ultraviole; mor, Blue; mavi, Visible; görünen) sisteminin özelikleri ve renk ölçekleri. Veri indirgemesi, mutlak ve fark ışık ölçümü. Işık ölçümü ile elde edilen renkler ile yıldız atmosferinin fiziksel parametreleri arasındaki bağıntılar.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST407 Çağdaş Programlama (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Bilişim tekonolojilerinin hızlı değişimi ve getirdiği yenilikler. Günümüzde web tabanlı programlamaya niçin gereksinim duyuyoruz? Web tabanlı güncel programlama dillerinin ( HTML, CGI, Java, PHP ve XML) genel özelikleri, kuralları, teknikleri ve uygulamaları. Java programlama dilinin ayrıntılı anlatılması. Bu programlama dillerinin kullanıldığı durumlar ve bunlarla web sayfası hazırlanması.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST411 Astronomide Modelleme (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 2 (1,2,0), AKTS: 6

İçerik: Hazır astronomi programlarının tanıtımı. Günlük görünen harekete ilişkin masaüstü gökyüzü programlarının kullanımı. Bilgisayar başında sanal teleskop ile ışık ölçüm ve tayf ölçüm gözlemleri, bu gözlemlerden ışık ve dikine hız eğrilerinin elde edilmesi ve eğrilerin modellenmesine ilişkin programlar ve uygulanması.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST413 Gezegen Sistemleri ve Oluşumu (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Yıldız ve ötegezegen sistemlerinin oluşumu, öngezegen diskleri, merkezi yığılma ve disk kararsızlığı senaryoları, disk-gezegen etkileşmeleri, gezegen göçü, yörünge mekaniği, ötegezegen keşif teknikleri (zamanlama, dikine hız, geçiş, çekimsel mercek, astrometri ve doğrudan görüntüleme teknikleri), ötegezegen araştırmalarında ulaşılan sonuçlar, gezegen ve yıldız oluşum senaryoları ile gözlemsel bulguların karşılaştırması, gezegen sistemlerinin evrimi, dünya dışı (akıllı) yaşam arayışları, ötegezegen çalışmalarının geleceği.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST415 Astronomide Sayısal Çözümleme I (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Python programlama dili, kısa tarihçesi, özellikleri ve diğer programlama dilleriyle karşılaştırılması, Python’da kullanılan temel fonksiyonlar, döngü ve şartlı işlem yapıları, veri girişi ve hata yönetimi, dosya işlemleri, Python’la nesnel programlama, konsol ve grafik uygulamaları geliştirme.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST402 Pratik Astronomi (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (1,4,0), AKTS: 6

İçerik: Gerçek gözlem verileri üzerinde konum astronomisi, ışık ölçümü ve tayf analizi uygulamaları. Işık hızı değerinin bulunması, Güneş’in ekvatoryal koordinatlarının hesabı, yıldızların fotografik ışık ölçümü, Uranüs-Neptün etkileşmesi ve Neptün’ün keşfi, Yer-Güneş uzaklığının bulunması, doğal ve yapay uydu gözlemleri ile yörünge özeliklerinin belirlenmesi, Güneş’in sürekli tayfı, Barnard yıldızının uzay hareketi, yıldızların tayfsal özelikleri, tayfsal ve trigonometrik paralaks hesabı, Hyades kümesinin renk-parlaklık diyagramı, Gökada’mızdaki Nova’lar için uzaklık ve mutlak parlaklık hesabı, Samanyolu gökadamızın özelikleri, M31 gökadasının dönme yapısı ve kütlesi, Hubble sabitinin hesaplanması, değişen yıldız gözlemleri.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST404 Gözlemsel Astronomi (zorunlu)

Kredisi: Ulusal: 3 (0,6,0), AKTS: 6

İçerik: Açısal uzaklığın pratik ölçüm yöntemleri, takım yıldızları, koordinat sistemlerinin gökyüzünde uygulaması, gök haritasının kullanımı, akan yıldız ve kuyruklu yıldız gözlem tekniği, teleskop yardımıyla Güneş ve değişen yıldız gözlemleri, bu gözlemlerin indirgenmesi, ışık eğrisinde minimum zamanının belirlenmesi. Rapor hazırlatma.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST406 Uzun Dalga Astronomisi (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (3,0,0), AKTS: 4

İçerik: Radyo astronomi, radyo ışınım mekanizmaları, ısısal ve ısısal olmayan süreçler. Radyo teleskopları ve antenler, radyo teleskobunun temel bileşenleri, etkin alan, demet genişliği, anten kazancı, anten sıcaklığı, kutuplanma ve Stokes parametreleri. İnterferometreler, radyo dalgaları girişim aletleri, evre değiştiren girişim aleti, çok dalga girişim aletleri, çok uzun tabanlı girişim aleti (VLBI). Radyo ışınımı kaynakları, Güneş ve güneş benzeri yıldızlarda radyo ışınımı, molekül bulutları, radyo gökadaları, kuazarlar ve pulsarlar, gökadada bulunan nötr hidrojenin kinematiği, nötr hidrojen dağılımı,gezegenlerin radyo ve kırmızıötesi ışınımları. Kırmızıötesi astronomisi, gözlemler ve kırmızıötesi verilerinin indirgenmesi, kırmızıötesi dedektörleri, kırmızıötesi ışık ölçümü teknikleri ve zorlukları. Gökadaların kırmızıöte ve radyo sürekli tayf gözlemleri.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST408 Astronomide Görüntü İşleme (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 2 (1,2,0), AKTS: 5

İçerik: Sayısal görüntü formatları ve FIT/FITS (Flexible Image Transport System) formatının özelikleri. CCD (Charge-Coupled Device)’nin yapısı, özelikleri, parametreleri ve çalışma ilkeleri. İndirgeme için yardımcı görüntüler; bias (sıfır noktası), dark (kara akım) ve flat (düz alan) görüntüleri. Görüntülerin kalibrasyonu ve zenginleştirilmesi. CCD ile alınmış astrometri, fotometri ve tayf gözlemlerinin analizi. Ay, gezegenler, kuyruklu yıldızlar ve küçük gezegenlere ilişkin CCD gözlemlerinin değerlendirilmesi.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST410 Yüksek Enerji Astrofiziği (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 2 (2,0,0), AKTS: 4

İçerik: Yüksek enerjili plazma ve fotonların oluşum mekanizmaları, X-ışınları, gama ışınları, kozmik ışınlar. Süpernova artıkları, yıldız koronaları, X-ışın çift yıldızları ve coşkun (kataklizmik) değişen yıldızları. Yüksek enerjili arka fon ışınımı ve gama ışın patlamaları.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST412 Ay ve Güneş Tutulmaları (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 2 (2,0,0), AKTS: 4

İçerik: Tutulma kriterleri, tam ve yarı gölge kısımlar. Gölge konisinin uzunluğu. Yarı gölgeli tutulmalar için ekliptikel limitler. Saros Döneminin hesabı. Güneş tutulmasına ait Bessel kuramı. Verilen bir gözlem yeri için tutulmaların önceden hesaplanması. Tutulma sırasında yapılabilen gözlemler.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST414 Yıldız Evriminin Son Safhaları (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 2 (2,0,0), AKTS: 4

İçerik: Anakol sonrası evrim, ilk büyük karışım. Kırmızı dev evresi, ikinci büyük karışım. Asimptotik dev kolu, üçüncü büyük karışım. Karbon yıldızları. Gezegenimsi bulutsular. Wolf-Rayet yıldızları.

 

Dersin Kodu ve Adı: AST416 Astronomide Sayısal Çözümleme II (seçmeli)

Kredisi: Ulusal: 3 (2,2,0), AKTS: 5

İçerik: Giriş, hata analizi, matrisler, sonlu farklar, interpolasyon ve ekstrapolasyon, eğri uyumlama, seriler, nümerik türev ve nümerik integral, Fourier analizi.

 

Ankara Üniversitesi, Fen Fakültesi, Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü, 06100, Tandoğan – ANKARA