Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü
Yıldız bilimi anlamına gelen ve 21. yüzyılın önemli bilim dallarından biri olan astronomi, genel anlamda, evrende bulunan her türden maddenin dağılımını, hareketini, kimyasal bileşimini, evrimini, fiziksel özelliklerini ve birbirleriyle olan etkileşmelerini inceleyen bilimdir. Kullanılan araştırma yöntemi, amaç ve konuya göre iç içe girmiş alt dalları; genel astronomi, astrofizik ve uzay bilimleridir. Pozitif bir bilim dalı olan astronominin astroloji ile hiç bir ilişkisi yoktur.
Bölümün Kuruluşu ve Gelişimi
Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’nün kökeni, Matematik Bölümü’nün yan dalı olarak “Astronomi Enstitüsü” adı altında astronomi eğitimi vermek ve bu alanda bilimsel araştırmalar yapmak amacıyla 1944 yılında açılan enstitüye dayanmaktadır. Enstitü başlangıçta, Gazi Eğitim Enstitüsü ana binasında dört yıllık Matematik-Astronomi ikili bilim dalında öğretim yapmıştır. 1954 yılında başına getirilen Prof. Dr. E. A. Kreiken (Hollanda) ile hızla gelişmeye başlamıştır. 1964 yılında talihsiz bir hastalıkla aramızdan ayrılıncaya kadar Enstitü’nün akademik yönetimini ve gelişimini sağlayan Prof. Dr. Kreiken’in, Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’nün bugünkü maddi ve manevi varlığında katkısı çok büyüktür.
Astronomi Enstitüsü’nün adı 1965 yılında “Astronomi Kürsüsü”, 1974 yılında ise “Astronomi Bölümü” olarak değiştirilmiş; 1976 yılında çıkan bir yönetmelikle anadal statüsünde eğitime başlamıştır. 1982 yılında, yüksek öğretim yasası ile “Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü” adını alan bölümümüz, “Genel Astronomi” ve “Astrofizik” anabilim dallarından oluşmaktadır.
Bölümümüz, öğretim üyelerinin ve lisans/lisanüstü öğrencilerinin deneysel çalışmalarını sürdürdüğü tipik bir üniversite gözlemevine sahiptir. Prof. Dr. E. A. Kreiken’in girişimleriyle kurulan bu gözlemevi Ankara'ya yaklaşık 18 km uzaklıktadır. Gözlemevi resmi olarak 26 Ağustos 1963 tarihinde NATO ve MSB-ARGE dairersi tarafından desteklenen The Structure of Stellar Systems (Yıldız Sistemlerinin Yapısı) konulu bir bilimsel toplantı ile açılmıştır. İlk kurulduğunda Ankara Üniversitesi Fen Fakültesine bağlı olarak çalışmış olan gözlemevi 1964 yılında bağımsız bir enstitü haline getirilmiş, Eylül 1994 tarihinde ise Ankara Üniversitesi Rektörlüğü'ne bağlı bir Araştırma ve Uygulama Merkezi kimliğini kazanmıştır.